Енді инвестициялар елдерге емес, қалаларға келетін болады - новости Казахстана и Мира | YUNEWS.KZ
Рус Қаз

Тіркелу

Кіру

+7 771 194 0204 Наш whatsapp

Енді инвестициялар елдерге емес, қалаларға келетін болады

16 Мамыр 2019, 12:44

Smiley face

Жақын уақытта әлемдік экономика қалай қалыптасатыны жөнінде өз көзқарасыммен бөліскім келеді.

Біріншіден, халық санының өсуі ұлттық экономикалардың өсуінде басты рөл атқаруын тоқтатады. Негізгі драйвер еңбектің өнімділігі болып табылады. Соңғы 50 жыл ішінде дамыған мемлекеттерде ЖІӨ жыл сайынғы өсімінің үштен бірі ғана халықтың табиғи өсімі есебінен алынды. Қалғандары еңбек өнімділігінің өсуі есебінен алынды. Әлемдік сарапшылар осы көрсеткіштерді түбегейлі арттыра алатын елдер ағымдағы жүзжылдықта бәсекеге қабілетті болады деп сенеді. Бүгінде өнімділікті арттыру әлеуеті келесі онжылдықтың ішінде жылына кемінде 2% құрауы мүмкін. Олардың ішінде өнімділікті арттыру мүмкіндіктері шамамен 60% сандық технологияларға келеді.

Екіншіден, сандық түрлендіру бізге үйреншікті экономиканың бейнесін өзгертеді. Мысалы, нарықтық құны бойынша топ 5 компания дәстүрлі өнеркәсіптік ірі корпорацияларды ығыстыратын Apple, Google, Amazon, Microsoft, Incent технологиялық гранттарын ұсынады. Олардың жиынтық құны 3,5 трлн долларды құрайды, бұл кейбір дамыған мемлекеттердің ЖІӨ-мен салыстыруға болады. Мысалы, Германия ЖІӨ 3,6 трлн долларға ие.

Дәстүрлі сауда саласына жаңа технологиялардың енуі оның тиімділігін едәуір арттырды. Болжамға сүйенетін болсақ, әлемдік сауданың әлеуеті 2030 жылға қарай жыл сайынғы өсімнің 2% құрайды.

Осы жылы форум тақырыбы – Рухтандыратын өсім: адамдар, қалалар, экономика - заманауи әлемдік трендтерді ескере отырып анықталған және Қазақстан осы үдерістердің бір бөлігі болып табылады. Тек бір қарағанда, әлемдегі экономикалық даму тұрақты болып көрінеді, бірақ мұның соңында күрделі тәуекелдер мен сәйкессіздік жасырылады. Экономикалық өсудің әлемдік қарқыны болжанғаннан 3,9% - дан 3,6% - ға дейін төмендеді. ХВҚ 2019 жылы 3,3-ке дейін қысқартуды болжайды. Сондықтан елді дамытудың жаңа жолдарын іздеуде бәсекелестіктің нарықтық емес әдістерін пайдалана отырып, қолданыстағы нарықтар үшін күресті күшейтуге мәжбүр. Біз Сізбен АҚШ пен ҚХР, Еуропа арасындағы сауда шиеленісінің эскалациясын, дамушы экономикалардың макроэкономикалық күйзелісін, саяси популизмін, әсіресе АҚШ пен РФ арасындағы секциялық қарама-қайшылықты көреміз. Егер бұған ядролық қауіпсіздік және әдеттегі қару-жарақ саласындағы келісімдердің сынықтарын қосып, жарысқа жақын қару-жарақ жиналса, мұның алаңдататыны анық. Бұл ешкімге жақсылық әкелмейді.

Әлемдік экономика әр түрлі баға бойынша өсімнің кемінде 0,7 – 0,5% жоғалтады. Бұл ретте әлем жаһандық әлеуметтік-экономикалық, технологиялық трансформация кезеңіне кіреді. Ол барлық елдердің халықтарына қауіп-қатерлер мен мүмкіндіктер әкеледі», - дейді Нұрсұлтан Назарбаев.

Одан әрі Елбасы жақын уақытта әлемнің қалай өзгеретіні жөнінде өз көзқарастарымен бөлісті.

«Қалалар экономикалық дамуда маңызды рөл атқарады және олардың әсері тек қана арта түседі. Адамдар қай жерде жақсы және сапалы өмір сүру керектігі жөнінде шешім қабылдайды. Олардың әл-ауқаты мегаполистер болатын өсу нүктелерінің айналасында шоғырланған. Бүгінде әлем бойынша 4 млрд-тан астам адам немесе ғаламшар халқының 55% қалаларда тұрады. 2050 жылға қарай қала халқы екі еседен астамға жетеді деп күтілуде, онда әлемдегі 10 адамның 7-і қала тұрғындары болады деп күтілуде. Енді инвестиция елге емес, қалаларға да келеді. Қазірдің өзінде онда әлемдік ЖІӨ-нің 80% - дан астамы генерацияланады, ал урбанизация, егер ол өнімділікті арттыру және инновацияларды енгізу есебінен болса, тұрақты өсуге ықпал етуі мүмкін. Қазақстан да урбанизацияның жалпы әлемдік тренді арнасында дамып келеді. Бұл жерде ол белсенді жүріп жатыр, өйткені халықтың 40% - ы ауылдарда тұрады. Алайда, ауылда 20% жұмыс істейді, оның 20% - ы ауылда тұрып, қалада жұмыс істейді. Біздің ірі қалаларымыз өсіп келеді. Ел астанасында 20 жылдың ішінде провинциялық қаладан 180 мыңнан 1,2 млн қалаға айналды. Алматының ең ірі қаласы екі миллионнан асады, өткен жылы тағы бір қала-миллионнер – Шымкент қосылды. Тағы екі қаланы осы деңгейге тартамыз. Олар магнит тәрізді адамдарды, білім мен технологияларды тартатын өсу нүктелеріне айналады. Біздің қалаларымыздың болашақ табысы –  Қазақстанның әлемдік нарықтағы бәсекеге қабілеттілігінің негізгі факторы» деп атап көрсетті Нұрсұлтан Назарбаев.


Көзі: yunews.kz